Energiemonitoring: het paard van Troje?

dinsdag 10 december 2013 Felix van Gemen 6 reacties 1037x gelezen

Facebook begon als vriendennetwerk. En Google als kleine zoekmachine. Inmiddels zijn ze miljarden waard. Waarom? Omdat ze van miljarden ‘gebruikers’ zo’n beetje alles weten wat er te weten valt. Wat ze leuk vinden, wat niet, waar ze zijn, hoe ze zich voortbewegen, wie ze kennen en wat ze kopen. Deze data vertegenwoordigen een grote commerciële waarde: uiteraard voor gerichte advertising, maar bijvoorbeeld ook voor het ontwikkelen van nieuwe producten. En dat alles in ruil voor een zoekmachine, ‘gratis’ e-mail en opslag (Google), en een gratis platform waarop we alles met onze vrienden kunnen delen (Facebook). Maar niet alleen via ons internetgebruik weet men veel van ons gedrag. Met de uitrol van de slimme meter ontstaat een goudkoorts naar deze nieuwe stroom van data. Hoe goed de privacy van de slimme meter ook geregeld is… er schuilt wel gevaar.

Je produceert met je huishouden een schat aan waardevolle informatie (data). Stel je voor, jouw leverancier of netbeheerder krijgt van jou toestemming om je slimme meter uit te lezen. Hij weet dan precies jouw gebruiks- en opwekprofiel. Dat is geld waard, want met dit inzicht kan de leverancier jouw levering beter op de afname afstemmen. En omdat hij straks precies weet wanneer jouw ketel aan vervanging toe is, krijg je van je leverancier een goed getimede aanbieding op maat. Maar dat is nog niet alles. Want het energiebedrijf kan natuurlijk ook de data doorverkopen aan andere bedrijven!

Fijn idee. Not! Want wat gebeurt er daarna met jouw gegevens? Je hebt het niet meer in de hand. Door deze data te combineren met andere datasets, kunnen grote organisaties straks alles weten wat je doet. Op zich oogt het nog wat onschuldig. Maar, partij A kent je mobiliteit. Partij B je aankoopgedrag. Partij C je energieprofiel. En Partij D weet wie je vrienden zijn. Samen weten ze alles wat grote organisaties nog veel machtiger kan maken. Dat is een wereld waar ik niet in wil leven. Power to the people, niet de large corporates.

 

Hoe uit zich dit dan in de energiemarkt? De privacy is bij de slimme meter toch gewaarborgd? Dat klopt. Maar via een omweg geven steeds meer consumenten (meestal onbewust) hun data toch vrij. Die omweg heet ‘Energiemonitoring’, een soort paard van Troje. Om te kunnen monitoren, moet je toegang geven tot de data die je produceert met behulp van de slimme meter. Zonder toegang te geven tot die data, is er bij veel tools geen monitoring ‘mogelijk’. Maar zodra je met de Algemene Voorwaarden hebt ingestemd, wordt de controle over welke data er wegvloeien steeds moeilijker. Wat de partijen met die data doen, wordt niet duidelijk en soms niet gecommuniceerd. Maar je kunt er gerust van uitgaan dat er iets gebeurt met die waardevolle data. Wat? Dat heb je niet in de hand. Met andere woorden: als we niet voorzichtig zijn, zijn we de controle over onze eigen data kwijt. Is dat wenselijk? Zouden we niet veel liever zelf in control zijn over wie toegang krijgt tot onze data? En zouden we ook niet liever zelf profiteren van de waarde daarvan?

 

Ik weet wel dat niet iedereen controle wil over wie toegang krijgt tot zijn data. En laten we wel wezen: het is natuurlijk ook hartstikke mooi dat je zo goed inzicht in je energieverbruik en gedrag kunt krijgen. Ook ik heb daar best wat voor over. Maar mijn privacy lever ik daarvoor niet in. En ik raad je aan om áls je je privacy gaat inleveren, dat dan heel bewust te doen. Overigens vind ik dat niet alleen wij consumenten ons bewust moeten zijn van de risico’s. Juist ook beleidsmakers en stakeholders wil ik oproepen om zorgvuldig om te gaan met privacy. Volgens mij is nu ook het moment ervoor: de nieuwe energiemarkt is een onbeschreven blad. Laten we samen een mooi eerste hoofdstuk schrijven.

 

Felix van Gemen

 

P.S. Misschien vraag je je af hoe ik mijn energie monitor? Ik gebruik het monitoringskastje van iNRG. Alle data worden bij mij thuis fysiek opgeslagen. En die data worden zonder mijn expliciete toestemming met niemand gedeeld. De Algemene Voorwaarden en kleine lettertjes? Die bepaal ik zelf.

 

 

Meer weten?

  • Op www.energieverbruiksmanagers.nl vind je een overzicht van de verschillende tools. Opvallend is dat op omgang met data geen enkel vergelijk wordt gemaakt.
  • Ik ben zelf bezig met een vergelijking waarbij de huidige monitoringstools vergeleken worden op openheid en gebruik van data. Binnenkort vind je de conclusies op mijn website.

Reacties

Reacties

Felix van Gemen 06/02/2014 12:12

@ Evert
Dit artikel gevaarlijk noemen, is wel de omgeweerde kereld :-)
We zijn er al zo erg aan gewend data voor niets weg te geven, dat we ons er eigenlijk niet meer druk om maken. Ik vind het geweldig dat je de algemene voorwaarden leest. En ik hoop dat iedereen dat doet - inclusief het lezen van gewijzigde algemene voorwaarden (doet me denken aan de Southpark aflevering van de HumancentiPad - voor de liefhebber). Maar ik denk dat de praktijk anders is.
Maar de essentie van mijn pleidooi; waarom moet het steeds beginnen met het WEGGEVEN van data? Dan voorkomen we meteen allerlei ongewenste scenario's. Scenario's die theoretisch nu nog niet mogelijk zijn in een markt die theoretisch goed gereguleerd is. Maar de praktijk is helaas weerbarstiger.

T.a.v. de begrippen leverancier en netbeerder. Inderdaad goed om verder toe te lichten: zowel leveranciers als netbeheerders zijn twee hele belangrijke spelers die zich richten op het ontginnen van de data goudmijn. Dat gebeurt uiteraard wel allemaal netjes binnen de guidelines. Maar ook de netbeheerders verleiden hun klanten om de datakraan open te zetten. Dat is toch geen geheim? Ik noem ze dus bewust beiden.

John van Krieken, Smarthome Engineering 13/12/2013 12:09

Hallo Felix,
Het is goed om de mensen bewust te maken van wat er met hun data gebeurt. Ik heb me ook aangemeld bij slimmemeterportal.nl en ik heb het iHome eneriemanagement cq domoticasysteem in huis (dubbelop dus) en ik vraag me zelf ook vaak af wat ze allemaal met die data kunnen, ik kan me er echter nog geen voorstelling van maken. Ik verwijs mensen regelmatig naar de slimmemeterportal en enelogic sites en ook plaats ik regelmatig een iHome gateway bij mijn klanten en wijs ze er dan ook op dat ze hun slimmemeter data vrijgeven. De meesten willen echter vooral graag inzicht in hun verbruik en opwekking om te kunnen besparen en maken zich niet druk over wat er met hun data kan gebeuren. Ze accepteren het gewoon net als bij de airmiles, google maps en dergelijke.
Over een paar jaar is een slimme meter gewoon de standaard en praat er mijns inziens niemand nog over privacy wat inderdaad wel gevaarlijk KAN zijn.

Groet, John van Krieken

Evert Kuiken 12/12/2013 08:48

Hier overigens de gedragscodes voor leveranciers en netbeheerders
http://energie-nederlandnl.cloudnice.hensel.nl/wp-content/uploads/docs/Gedragscode-Leveranciers-Slimme-Meters-2012.pdf
http://www.netbeheernederland.nl/DecosDocument/Download/?fileName=jM_INGnTaGvNwBme2Ah9tj0vTSjnmn_pDkfEwNRO7wt_E-S45VNQcUdWCueJT165aAKzUFNRj3QSRBzlsKugLA&name=20131212&iid=§ionName=&log=False

Evert Kuiken 11/12/2013 21:56

Felix, ik deel je mening en waardeer je initiatief om zichtbaar te maken wat monitoringtools doen met jouw data. Dit artikel vind ik alleen wat gevaarlijk. Ten eerste omdat de inleiding van het artikel gaat over metingen die de netbeheerder via de P4 poort uit de meter mag (en kan!) halen. Alleen met jouw goedkeuring is die zo gedetailleerd als 1 meting per 15 minuten (zonder jouw expliciete opdracht niet gedetailleerder dan 1 meting per 2 maanden). Daarmee kan niemand iets zinvols zeggen over jouw ketel, want die verbruikt gas en die metingen worden slechts op uurbasis gemeten. Doorverkopen van data? Als dat in de voorwaarden staat van jouw leverancier zou ik snel een andere kiezen.
Verder noem je in 1 alinea leverancier, netbeheerder en energiebedrijf. Het is al verwarrend voor de consumenten, haal die begrippen dan niet ook nog eens door elkaar in zo'n artikel. De netbeheerder mag niets meer met die data doen dan doorgeven aan de leverancier waaraan jij hebt aangegeven dat die je goedkeuring heeft.
Probeer ook niet roomser te zijn dan de Paus. De meeste Nederlanders vinden het geen enkel probleem om bekend te maken welke sites ze bezoeken ("Koekies? O die dingen van die popups op sites, ja vervelend die popups"). En ook de Appie, Shell en V&D mag alles van ze weten via de Bonus- en Airmiles kaart. Dat vinden jij en ik niet verstandig, maar heel wat Nederlanders hebben geen flauw benul waar we ons druk over maken.
Overigens heb ik me verkocht aan PlugWise en heb de voorwaarden zeer bewust gelezen en toch maar geaccepteerd. Ze hebben alleen anonieme data van mij.

Paul Cohn 11/12/2013 16:09

Het aantal woningen met een A-, B- of C-label is in de afgelopen zes jaar met 600.000 toegenomen tot een totaal van 3,1 miljoen
Da's fraai, maar van hoeveel woningen in Nederland is het energieverbruik BEKEND? Laat stáán in overeenstemming bevonden met het berekende energielabel?

Meten: ..."The Dutch disease"...

Wie thermoscans en labels vergelijkt denkt onmiddellijk aan appels en peren...
www.youtube.com/watch?v=58y14_vKq40

Zo hangt in de hal van ons Gemeentehuis al jaren een "A'-label maar de thermoscan toont rondom één groot warmtelek...

Ik citeer NRC/handelsblad van 12-11-2011:
Ook een A-label voor uw huis? Dat klopt misschien niet
Zaterdag 12-11-2011 | Sectie: Economie | Pagina: E08 | Marcel aan de Brugh
Energielabels voor woningen kloppen vaak totaal niet. De overheid faalt, vinden deskundigen. En dat terwijl in gebouwen nog zoveel energie te besparen valt. Waarom gebeurt het dan niet? Het label is een regelrechte mislukking.
Deze maand publiceert de Inspectie voor de Volkshuisvesting de resultaten van zijn derde onderzoek naar het energielabel voor woningen. De eerdere twee onderzoeken doen weinig goeds vermoeden.
Het label geeft aan hoeveel energie een woning verbruikt - een A is de beste score, een G de slechtste. De inspectie testte vorig jaar dertig huizen met zo'n label. Bij een kwart bleken fouten gemaakt in de berekening. Dat leidde bij vijf woningen tot een verkeerd label. In vier van de vijf gevallen bleek dat te hoog. De woning leek dus zuiniger dan ze in werkelijkheid was.
Een jaar eerder, in 2009, was het nog erger. Toen controleerde de inspectie 120 woningen, en bleek ruim de helft van de labels niet te kloppen. Ook in dit geval waren veruit de meeste labels te hoog ingedeeld.
Lees verder (alleen voor abonnees) http://archief.nrc.nl/index.php/2011/November/12/Economie/e08/Ook+een+A-label+voor+uw+huis%3F+Dat+klopt+misschien+niet/identify=Y

Michael Urlings 11/12/2013 12:16

Hallo Felix,

Goed actueel stuk. Ik snap de gevaren rond eigen energie-informatie. Ik wil er juist waarde uit halen, kansen mee creëren. Zoals je al stelt: ik geef graag BEWUST wat privacy op. We krijgen de Aurum en gaan daarmee een community aan. Als de voordelen daar niet opwegen tegen nadelen, stap ik er uit. Dat doe ik ook regelmatig bij Apps die hun rechten te buiten gaan. Maar ik verwacht meer van de voordelen. de Aurum zit trouwens niet aan de slimme meter vast en al helemaal niet aan fratsen van één energieaanbieder.

Reageren

Invoer verplicht
Uw e-mailadres zal niet zichtbaar zijn op onze website Invoer verplicht
Invoer verplicht

 

 
















Uw bericht wordt getoond na verificatie.

Energie+, kennisplatform lokaal duurzaam opgewekt is een uitgave van Aeneas.
© 2017 energieplus.nl - alle rechten voorbehouden.